Η Πείνα-Κνουτ Χάμσουν

«Μου φαίνεται πως αυτό που έχει σημασία δεν είναι τόσο να υπερασπιστείς έναν πολιτισμό η ύπαρξη του οποίου ποτέ δεν εμπόδισε έναν άνθρωπο να πεινάσει, όσο το να αντλήσεις από αυτό που αποκαλείται πολιτισμός ιδέες των οποίων η ανυπέρβλητη δύναμη είναι ταυτόσημη με αυτήν της πείνας»
Αντονέν Αρτό

Ο Χάμσουν γράφει ένα εξαιρετικό πεζογράφημα αναλύοντας τις επιπτώσεις της πείνας σε έναν ζωντανό οργανισμό. Ο ήρωας του, ένας νεαρός συγγραφέας στα πρώτα του βήματα, παλεύει με την καθημερινότητα του και τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν. Τοποθετημένο στα τέλη του 19ου αιώνα το έργο του Χάμσουν περιγράφει τις προσπάθειες του ήρωα να γράψει ένα καλό άρθρο προκειμένου να εξασφαλίσει μερικά χρήματα για να μπορέσει να κατευνάσει την πείνα του. Δεν τα καταφέρνει πάντα και αυτή του η ανημπόρια τον εξοργίζει σε συνδυασμό με την έλλειψη τροφής. Φτάνει σε σημείο παραλογισμού. Όλα γύρω του τού φταίνε. Η πείνα φαίνεται σε πολλά σημεία να τον καταβάλλει και να οξύνει τις αισθήσεις του σε βαθμό υπερευαισθησίας. Οι εκρήξεις των συναισθημάτων του έχουν ακραία σκαμπανεβάσματα. Πότε βυθίζεται σε απόλυτη θλίψη και δεν σκέφτεται τίποτα άλλο πέρα από τον θάνατο και πότε σε απόλυτη υπερδιέργεση γεμάτος θετική ενέργεια.

Από την άλλη, δεν κάνει απολύτως τίποτα για να βελτιώσει την εξαθλιωμένη του κατάσταση. Ο χαρακτήρας του σε αρκετά σημεία είναι εξαιρετικά αλλαζονικός, αφού πολλές φορές μοιράζει ακαταλόγιστα έστω και τα λίγα χρήματα που πέφτουν στα χέρια του. Κοιμάται σε μικρά και άθλια δωμάτια, προσπαθεί να βρει τρόπους να εξοικονομήσει λίγα χρήματα ακόμα κι αν χρειαστεί να πουλήσει τα κουμπιά του πουκαμίσου του και περιδιαβαίνει στους δρόμους της πόλης χωρίς έναν ιδιαίτερο σκοπό. Και όμως, πίσω από κάθε του βήμα κρύβεται η αγωνιώδης του προσπάθεια για την εύρεση τροφής και στέγης. Η πείνα παίζει περίεργα παιχνίδια στο μυαλό του, τον οδηγεί στην τρέλα, μιλάει στον εαυτό του, χλευάζει τους γύρω του παρόλο που πέφτει στην ανάγκη τους λόγω της κατάστασης του. Αισθάνεται θυμό για όσους έχουν όσα εμείς θεωρούμε πλέον αυτονόητα και πολλές φορές εκφράζει αυτόν τον θυμό στους άλλους, κάτι που αργότερα το μετανιώνει. Δεν θέλει, όμως, να επιτρέψει σε κανέναν, και πρώτα από όλα στον εαυτό του, να δουν σε τι εξαθλίωση έχει φτάσει.

Και όμως προς το τέλος του βιβλίου μοιάζει να συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να συνεχίζει τη ζωή του με αυτόν τον τρόπο σκέψης. Πρέπει να βρει μια άμεση λύση στο πρόβλημα επιβίωσης του και πραγματικά, μέσα σε μια στιγμή διαύγειας, κάνει το επόμενο βήμα που θα τον βοηθήσει να βγει από το τέλμα που έχει βυθιστεί.

Η Πείνα είναι ένα υπαρξιακό βιβλίο. Όπως λέει ο ίδιος ο Χάμσουν το βιβλίο του είναι μια προσπάθεια να περιγράψει την περίεργη ζωή του νου, τα μυστήρια της ψυχής σε ένα κορμί που πεινάει. Και το καταφέρνει στο έπαρκο. Η γραφή του είναι γρήγορη, κοφτή και καθόλου αλληγορική. Ρέει άνετα στα μάτια του αναγνώστη χωρίς να τον κουράζει. Ο ήρωας του πολλές φορές φέρνει τον αναγνώστη στα όρια της οργής με τις πράξεις του που κατευνάζεται στο τέλος κάθε κεφαλαίου με μια μικρή δόση αισιοδοξίας για το αύριο, για την επόμενη μέρα. Το θέμα του, επίκαιρο όσο ποτέ, δείχνει με έναν ίσως ειρωνικό τρόπο την εξαθλίωση ενός ανθρώπου όταν του λείπει το πιο βασικό αγαθό. Η τροφή. Ένα αγαθό που χρειάζεται στον ανθρώπινο οργανισμό προκειμένου να είναι υγιής. Και η υγεία αποτελεί το υπέρτατο αγαθό.

Ο Χάμσουν απλά ανάγει την πείνα σε τέχνη. Τέχνη του νου, του σώματος, των αισθήσεων.Ένα βιβλίο που προτείνω να διαβάσετε ανεπιφύλακτα!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s