Αγνή-Τζόναθαν Φράνζεν

Ένα βιβλίο που μιλάει για χαμένες ταυτότητες, για τις διαφορές των δύο φύλων και για οικογενειακές σχέσεις. Και όλα αυτά μέσα από το πρίσμα της σύγχρονης εποχής και της μη ανωνυμίας στο διαδίκτυο. Διαρροές προσωπικών δεδομένων και μυστικών που δεν θα έπρεπε να βγουν στην επιφάνεια από τους λεγόμενους leakers και δημοσιογράφους με μια κατασκοπευτική μορφή άντλησης των γεγονότων εντελώς εγκληματική.

Και μέσα σε όλο αυτό το συνοθύλευμα διαρροών οι χαρακτήρες παλεύουν να βγουν από τα τέλματα που ταλανίζουν την προσωπική τους ζωή. Η Πιπ, ο Αντρέας, η Άναγκρετ, ο Τομ, η Άναμπελ, η Λέιλα και ο Τσαρλς ξεδιπλώνουν τις ιστορίες τους σε ένα μυθιστόρημα χωρισμένο σε ενότητες. Από την πλευρά μου ένιωσα ότι διάβαζα τρία βιβλία που με κάποιο τρελό τρόπο είναι αλληλένδετα. Και όμως τα πρόσωπα τα ιστορίας συνδέονται απόλυτα μεταξύ τους και εντελώς απροσδόκητα καθώς αλλάζουν οι σελίδες και ο αναγνώστης οδεύει προς το τέλος!

Η Πιπ Τάϊλερ εργάζεται σε μια υπηρεσία με προϊόντα εναλλακτικών πηγών ενέργειας, ζει σε ένα μικρό δωμάτιο ενός σπιτιού που αποτελεί κοινόβιο αναρχικών και η μητέρα της πάσχει από κατάθλιψη και κρυψίνοια καθώς δεν ανακαλύπτει στην κόρη της την αλήθεια για τον πατέρα της. Το μόνο που γνωρίζει η Πιπ είναι ότι το πραγματικό της όνομα είναι Αγνή, είναι χρεωμένη με ένα φοιτητικό δάνειο αξίας 130.000 δολαρίων και η σχέση της με τη μητέρα της κλυδωνίζεται επικίνδυνα. Στο σπίτι όπου διαμένει έρχεται σε επαφή με την Άναγκρετ, η οποία, της κάνει λόγο για το Εγχείρημα Ηλιόφως και τον ακτιβιστή Αντρέας Βολφ. Ο τρόπος για να επιλεγείς είναι απλός. Απαντάς σε ένα ερωτηματολόγιο. Η Πιπ λίγο καχύποπτη στην αρχή ανταλλάσσει κάποια email με τον Βολφ, ο οποίος, τελικά την πείθει να παραιτηθεί από τη δουλειά της και να ενταχθεί στο Ηλιόφως.

Ο Αντρέας Βολφ μεγαλωμένος στη Γερμανία, την εποχή του τείχους του Βερολίνου, θα αρνηθεί την οικογένεια του και τις αντιλήψεις της και θα ζει στο υπόγειο ενός ναού συμβουλεύοντας νέους και εφήβους. Η Στάζι τον παρακολουθεί στενά αλλά αποστασιοποιημένα λόγω εξέχουσας θέσης του πατέρα του στο καθεστώς εκείνης της εποχής. Παρόλη την απομάκρυνση από την οικογένεια του διαφαίνεται ότι θρέφει παθολογική αγάπη στη μητέρα του και στα πρόσωπα των νεαρών κοριτσιών που συμβουλεύει βρίσκει τους αντικαταστάτες της. Μέχρι που γνωρίζει την Άναγκρετ και φτάνει σε ακραίες καταστάσεις προκειμένου να την προστατεύσει. Με την πτώση του τείχους ο ίδιος θα γίνει τυχαία πασίγνωστος για να σώσει τον εαυτό του από την αστυνομία. Και αυτή του η διασημότητα θα αποτελέσει την έναρξη για το Ηλιόφως.

Η Πιπ, ψάχνοντας να βρει την ταυτότητα της, μεταβαίνει στο Ντένβερ βρίσκοντας δουλειά ως μαθητευόμενη σε μια μη κερδοσκοπική ειδησεογραφική υπηρεσία. Εκεί γνωρίζει τη Λέϊλα, τον Τσαρλς και τον Τομ. Ένας «τριφασικός» θα λέγαμε δεσμός ενώνει τους τρεις τελευταίους σε μια ίσως αλλόκοτη σχέση. Ποιος είναι πραγματικά ο Τομ και γιατί η Πιπ ή Αγνή βρέθηκε στο Ντένβερ; Τυχαίο; Ίσως ναι, ίσως όχι.

agni1

Ο Φράνζεν γράφει πραγματικά σαν να ζωγραφίζει! Η πένα του ρέει στο χαρτί όπως ακριβώς το πινέλο ενός ζωγράφου στον καμβά. Οι περιγραφές του είναι μοναδικές και η παρουσίαση των γεγονότων που διαδραματίζονται κάνουν τον αναγνώστη να πιστεύει ότι είναι και ο ίδιος μέρος της ιστορίας που έχει πλάσει ο συγγραφέας. Οι ήρωες του θυμίζουν πρόσωπα αρχαίας τραγωδίας στην σύγχρονη εποχή που πασχίζουν να επιβιώσουν μέσα στις προσωπικές και επαγγελματικές τους σχέσεις, οι οποίες αποδεικνύονται τοξικές και συνάμα καταστροφικές. Σαν ένας συγγραφικός και όχι κινηματογραφικός Κουέντιν Ταραντίνο απλώνει την πλοκή του βιβλίου του αρχίζοντας σχεδόν από αυτό που θα θεωρούσαμε το προτελευταίο κεφάλαιο λίγο πριν την κάθαρση των χαρακτήρων του.  Και όμως το ζουμί της όλης ιστορίας τελικά να βρίσκεται σε αυτό που θα λέγαμε εμείς κυρίως θέμα σε ένα βιβλίο και έξοχα ο συγγραφέας επιλέγει να το περιλάβει στο σωστό σημείο και σελίδα.

Ένα πολυσέλιδο βιβλίο με εξαιρετικά πυκνή αλλά και ιδιαίτερα καυστική γραφή που ίσως σε ορισμένους να φαντάζει κουραστικό και μπερδεμένο αλλά ο Φράνζεν καταφέρνει να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και να απογειώσει το βιβλίο του σελίδα τη σελίδα. Σιγά σιγά και στη σωστή στιγμή της ροής της ιστορίας όλα αρχίζουν να παίρνουν τη θέση τους και να ξεδιαλύνεται το μυστήριο του πως συνδέονται όλα τα πρόσωπα μεταξύ τους. Πέρα από το ότι ο αναγνώστης, διαβάζοντας την Αγνή, καταλαβαίνει ότι ο Φράνζεν κατέχει το θέμα της δημιουργικής γραφής ανακαλύπτει και σε πολλά σημεία τον αυτοσαρκασμό του. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Los Angeles Times έγραψαν για δείγμα δεινής συγγραφικής ικανότητας και φοβερής ευφυίας θα προσθέσω προσωπικά καθώς πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο συγγραφέα.

rel-13-the-heart-of

«Η ταυτότητα αποτελείται από δύο αντιφατικές προσταγές. Από την προσταγή να διατηρήσεις μυστικά και από την προσταγή να τα κοινοποιήσεις. Πως ξέρεις οτι είσαι άνθρωπος διακριτός από τους άλλους; Με το να κρατάς ορισμένα πράγματα για τον εαυτό σου. Τα φυλάς μέσα σου, γιατι αν δεν το κάνεις, δεν υπάρχει διάκριση ανάμεσα στο μέσα και στο έξω, ανάμεσα στον εσωτερικό και στον εξωτερικό κόσμο. Τα μυστικά ειναι ο τρόπος να ξέρεις οτι έχεις έναν εσωτερικό κόσμο. Ο ακραίος επιδειξίας ειναι κάποιος που έχει απολέσει την ταυτότητα του. Η εν κενώ ταυτότητα όμως είναι άνευ σημασίας. Αργά ή γρήγορα, ο εσωτερικός σου κόσμος χρειάζεται έναν μάρτυρα. Αλλιώς δεν είσαι παρά μια γελάδα, μια γάτα, μια πέτρα, ένα πράγμα στον κόσμο, είσαι παγιδευμένος στην κατάσταση του πράγματος. Για να έχεις ταυτότητα, πρέπει να πιστέψεις οτι υπάρχουν κι άλλες ταυτότητες. Χρειάζεται μια εγγύτητα με άλλους ανθρώπους. Και πώς χτίζεται αυτή η εγγύτητα; Με το να μοιράζεσαι μυστικά.»

767Ο ΤΖΟΝΑΘΑΝ ΦΡΑΝΖΕΝ γεννήθηκε στο Ιλινόι το 1959 και μεγάλωσε στα προάστια του Σεντ Λούις. Αποφοίτησε από το Κολέγιο Σουάρθμορ το 1981, σπούδασε με υποτροφία στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και κατόπιν εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, σε σεισμολογικό εργαστήριο. Σήμερα ζει στη Νέα Υόρκη. Η συγγραφική ιδιοφυΐα του αναγνωρίστηκε από την πρώτη κιόλας εμφάνισή του στα αμερικανικά γράμματα, αλλά η καθιέρωση και η μεγάλη επιτυχία ήρθε με το τρίτο του μυθιστόρημα, Οι διορθώσεις. Στη συνέχεια, ο Φράνζεν απέσπασε ποικίλες διακρίσεις και, τελικά, τιμήθηκε με το σπουδαιότερο λογοτεχνικό βραβείο της Αμερικής, το National Book Award. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά του ΚΡΑΔΑΣΜΟΙ, Η ΕΙΚΟΣΤΗ ΕΒΔΟΜΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ και ΑΓΝΗ, ενώ ετοιμάζονται οι επανεκδόσεις των βιβλίων του ΟΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ και ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s